Strony Owczarków.

Pożar w elektrowni.
Główna Do góry

 

 
Połaniec, dnia 26.02.1980 r.
Protokół z posiedzenia Komisji 
powołanej w dniu 22.02.1980r. przez Ministra Energetyki i Energii Atomowej 
dla zbadania przyczyn i skutków pożaru w gospodarce kablowej bloków nr 1 i nr 2.
Komisja w składzie:
1. mgr inż. T. Zborowski - przewodniczący Dyrektor Techniczny ZEOW Radom
2. major mgr W. Kacprzak - Główny Inspektor Ochrony Przeciwpożarowej MSiEA
3. mgr inż. S. Wójtowicz - Dyrektor d/s Inwestycji ZEOW Radom
4. kapitan S. Bugaj - Starszy Inspektor Ochrony Pożarowej ZBOW Radom
5. mgr inż. Sł. Krystek - Naczelny Inżynier El. Połaniec
6. mgr inż. A. Kulpa - Główny Inżynier d/s Ruchu El. Połaniec
7. inż. J. Muller - Z-ca Dyrektora Budowy d/s Generalnego Wykonawstwa
8. mgr inż. J. Plewiński - Generalny Projektant - "Energoprojekt” Warszawa
9. mgr inż. Z. Silarski - Z-ca Dyrektora d/s Inwestycji El. Połaniec
ustaliła co następuje:
A. Omówienie przebiegu awarii: 
W dniu 21.02. br. do godz. 12,15 blok nr 1 pracował z pełną mocą znamionową 200MW.
Do godz. 12,15 Energopomiar prowadził ruchowe pomiary kotła dla zebrania danych 
o rozkładzie temperatur spalin w kotle.
Na polecenie ODM Radom, odciążono blok do mocy 150MW o godz.12,15.
Około godz. 15,15 do nastawni blokowej wbiegł 
niezidentyfikowany pracownik z wykonawstwa budowy, informując o pożarze kabli nr 2. 
Natychmiast po zgłoszeniu, kierownik bloku 2 wraz z dwoma pracownikami obsługi ruchowej 
udali się na miejsce 
pożaru, a wraz z nimi również mgr inż. Andrzej Kulpa przebiegający w tym czasie z nastawni.
Stwierdzono że przez otwór przepustowy kabli w blaszanej ścianie tunelu kablowego
 /pod poz. +12,0m w kotłowni/ 
wydobywają się płomienie ognia. 
Wydano następujące dyspozycje:
1 - obsłudze znajdującej się w pobliżu do bezzwłocznej akcji gaśniczej podręcznym sprzętem gaśniczym
2 - pracownikowi aby bezzwłocznie powiadomił z nastawni straż pożarową, dyrekcję elektrowni oraz dyrekcję 
placu budowy. Prowadzona akcja gaśnicza podręcznymi środkami gaśniczymi nie dawała rezultatu 
z uwagi na bardzo intensywny rozwój pożaru w miejscu jego zauważenia, duża ilość 
wydzielającego się gęstego dymu 
oraz braku widoczności. Wszystkie kable znajdowały się w tym czasie pod napięciem. 
W trakcie prowadzenia akcji 
wypadły z ruchu o godz. 13,13 zespoły młynowe nr 5 i nr 6 
o godz. 13,38 wentylatory podmuchu i spalin nr 2.
O godz. 13,59 wyłączono przyciskiem awaryjnym blok nr 1 przy mocy 110 MW 
oraz zdjęto napięcie z kabli 
zasilających i sterowniczych. 
O godz. 14,00 przybyła zawodowa straż pożarna.
Kierownictwo nad akcją przejął oficer pożarnictwa. 
Akcja pożarnicza prowadzona była w sposób nasilający się 
przez oddziały ze Staszowa, Grzybowa i Tarnobrzegu przy udziale obsługi eksploatacji. 
Należy zaznaczyć, że w momencie przybycia straży zawodowej, pożar w kanele 
tak się intensywnie rozprzestrzenił,
 że nieodzownym było niedopuszczenie do dalszego rozprzestrzenienia się ognia. 
Akcja gaśnicza w efekcie nie dopuściła się dalszych przerzutów pożaru na bunkry, 
maszynownię i elektrofiltry  oraz ograniczyła pożar jedynie do zakresu gospodarki kablowej 
pod poz. 12m i szybów pionowych 1-go kotła.
O godz. 17,05 pożar został ugaszony.
B. Skutki awarii:
W wyniku awarii komisja w oparciu o działalność powołanej w tym celu podkomisji uznaje zaistniałe straty 
w zakresie i wysokościach:bl.1 bl.2
rozdzielnice 49 pól 16 pól kable sterownicze 20 km 7 km
kable siłowe 1kV 17 km 4 km kable siłowe 6kV 3 km -kable AKPiA 85 km 20 km
kable teletechniczne 19 km
osprzęt teletechniczny 7obudowa tuneli i szybów aparatów /blacha z izolacją/5000 m2 -
blachy osłonowe 700 m2 -witrolit 100 m2 -
konstrukcje stalowe nośne, wyprawki stroikowe 50 t
posadzki, ściany wykończeniowe 600 m -na łączną szacunkowo sumę około40.000 tys. zł. wraz z robocizną.
Obudowa urządzeń i instalacji, konstrukcji oraz elementów budowlanych potrwa co najmniej od 30 do 45 dni 
bloku nr 1 
o 7 do 10 dni bloku nr 2.
C. Ustalenia
1. Dokumentacja przewiduje na bloku 1
a/ po 10 wejść ewakuacyjnych z drabinkami oraz otwory na wprowadzenie środków gaśniczych 
a wykonane zostały jedynie 4 szt.  po lewej stronie kotła /po prawej stronie kotła nie wykonane zostały 
żadne otwory/.
b/ po 10 otworach wentylacyjnych, które nie zostały wykonane.
c/ trzy strefy dla tuneli kablowych z tym, że przegrody ogniowe pionowe nie zostały wykonane.
d/ szyby kablowe z przegrodami ogniowymi poziomymi w podziale strefowym wykonane w ilości 4 
na przewidywane 5 przed 1-szym blokiem oraz 5 przewidzianych pomiędzy 1-szym a 2-gim nie wykonane,
e/ instalacje sygnalizacji alarmu pożarowego z odwzorowaniem na tablicy synoptycznej zlokalizowanej 
w nastawni nr 1 dla bloków nr 1 i nr 2 oraz tablicę synoptyczną całej gospodarki kablowej bloków oraz 
obiektów pomocniczych w nastawni dyżurnego inżyniera ruchu elektrowni, 
a zrealizowano i uruchomiono instalację czujników łącznie 2 centralą dla bloku nr 1.2. 
Ustawienie ściany prowizorycznej oddzielającej blok 1 od 2 w osi nr 6 spowodowało, 
że prawy ciąg gospodarki kablowej dla kotła nr 1 pozostaje w strefie montażowej bloku nr 2,
Wobec nieczynnej sygnalizacji alarmu pożarowego informacja o pożarze przekazana była przez pracownika 
wykonawstwa inwestycji, a to spowodowało zbyt późne przystąpienie do akcji ratowniczej
 i wezwanie Zawodowej Straży Pożarowej. Utrudnieniem w przystąpieniu do akcji był brak wykonanych wlewów 
na środki gaśnicze zaś rozprzestrzenianie ognia było spowodowane brakiem kompletnych przegród ogniowych.
Fakty te spowodowały pogłębianie się rozprzestrzenianie i utrudnianie w gaszeniu pożaru. 
D. Wnioski
1. Komisja nie może wskazać jednocześnie przyczyny powstania pożaru mimo iż o godz. 12,51 
„12” wydruk z rejestracji wejść dwutorowych wskazuje na wystąpienie zwarcia w żyle w kablu sterowniczym 
będącym pod napięciem ale w stanie bezprądowym. Kabel był ułożony w tunelu kabli sterowniczych. 
W wyniku analizy trasy kabla i lokalizacji urządzeń do którego kabel był podłączony można sprzyjać, 
że sygnał był spowodowany zwarciem, które wynikło z istnienia pożaru który musiał mieć miejsce już 
przed godziną 12.51 „12”.
2. Komisja jest zdania, że zwarcie w kablu nie mogło być przyczyną pożaru. 
E. Zalecenia
1. Rozprowadzenia kabli i rozwiązanie budowlane tuneli i szybów kablowych nałoży zrealizować zgodnie z 
przekazaną na budowę dokumentację.
2. Kanały kablowe należy do eksploatacji przekazywać kompleksowo.
3. El. Połaniec wprowadzi organizację ochrony ppoż. oraz eksploatację gospodarki kablowej analogicznie 
jak w Elektrowni Kozienice.
4. El. Połaniec opracowuje instrukcję gaszenia pożaru całej gospodarki kablowej przy udziale specjalistów ZEOW.
5. „Energoprojekt” dokona weryfikację wyposażenia elektrowni w sprzęt gaśniczy i instalacje gaśnicze.
Za Komisję 
mgr inż. Tadeusz Zborowski
Dyrektor Techniczny
Zakładów Energetycznych Okręgu Wschodniego – Radom
 
 

Najwyższa Izba Kontroli

Zespół Górnictwa i Energetyki

ZGE-04-80

1.      Wstępna informacja o dotychczasowych wynikach kontroli budowy Elektrowni Połaniec

 

 

W I kwartale 1980r. Zespół Górnictwa i Energetyki NIK - w ramach kontroli realizacji podstawowych inwestycji 

w energety­ce zawodowej - prowadzi m.in. kontrolę budowy Elektrowni Połaniec.

Dotychczasowe ustalenia wykazały, co następuje:

 

Terminy przekazywania do eksploatacji bloków 1 – 6

 

Bloki 200MW

Wg NPSG

na 1979r.

Wg NPSG

na 1980r.

Wg harmonogramu

budowy

Blok nr 1

08.1979

 

 

Blok nr 2

10.1979

 

28.02. 1980

Blok nr 3

12.1979

04.1980

31.05.1980

Blok nr 4

04.1980

06.1980

31.08.1980

Blok nr 5

06.1980

09.1980

31.10.1980

Blok nr 6

09.1980

12.1980

31.12.1980

 

1.     Blok nr 1

Blok został uruchomiony 21.11.979r. i był eksploatowany do dnia 21.02.1980r. 

(do chwili wyłączenia z pracy na skutek pożaru).

Blok pracował bez szeregu podstawowych urządzeń i instalac­ji wchodzących skład zadania, inwestycyjnego i warunkujących bezpieczną prace, 

a w szczególności:

1/ Układów automatycznej regulacji i przyrządów kontrolno-pomiarowych: temperatury pary świeżej, temperatury pary wtórnej, 

temperatury pary po 1,2 i 3 wtrysku (w obydwu nitkach przegrzewaczy pary), temperatury pary przed i za wtryskiem do wtórnego przegrzewacza pary,

 zużycia wody zasilającej na wszystkie wymienione wtryski,

 ciśnienia wody wtryskowej do schładzacza pary świeżej, ciśnienia wody wtryskowej do schładzacza pary wtórnej, podcienienia w komorze paleniskowe,

 ciśnienia w odgazowywaczu, natężenia przepływu kondensatu, temperatury wody chłodzącej wodór w generatorze, temperatury destylatu,

2/ Pomiarów chemicznych - zawartości tlenu i dwutlenku w spalinach, zasolenia wody kotłowej, przewodności kondensatu,

3/ Układu parowych zdmuchiwaczy popiołu (co powodowało podwyższenie temperatury gazów spalinowych w komorze paleniskowej 

powyżej wartości dopuszczalnych dla zastosowanej do konstrukcji kotła stali oraz wysokie temperatury przy wyjściu z komory paleniskowej,

4/ Układu recyrkulacji spalin (co powodowało wysokie zażużlowanie komory paleniskowej),

5 Zdalnego zapalania i gaszenia palników mazutowych,

6/ Przykryw na wziernikach do kotła,

7/ Instalacji podirytowania,

8/ Izolacji termicznej na rurociągach mieszanki pyło-powietrznej,

9/ Przegród (poziomych i pionowych) oraz zabezpieczeń ogniowych tuneli i pomieszczeń kablowych,

10/ Automatyki pomp w mazutowi,

11/ Instalacji gaśniczych:

- układów olejowych turbozespołu,

- gos­podarki mazutowej,

- bunkrów i młynów węglowych

12/ Sprawnego schładzacza i łapacza mazutu,

13/ Zdalnego sterowania jedynej nitki nawęglania,

14/ Układu wody przeciwpożarowej (pompowni, zbiornika, głównych rurociągów zasilających, rurociągów rozprowadzających),

15/ Układu wody powrotnej ze składowiska popiołu (pompowni, rurociągów),

16/ Wyłącznika generatorowego wraz z przynależnym układem powietrza, układu synchronizacji generatora na wyłączniku generatorowym; 

transformatora odczepowego TZ1 i układu auto­matyki SZR.

Ruch próbny bloku był prowadzony w dniach 21-24.12.1979r. z naruszeniem zasad ustalonych w obowiązujących przepisach

 i warunków określonych przez ZEOW w dniu 21.12.1979r.

Rejonowy Dozór Techniczny w Rzeszowie dnia 18.12.1979r. i ponownie dnia 21.02.1980r. (godzinach przedpołudniowych) wydał decyzję 

o niedopuszczeniu urządzeń bloku, podlegających dozorowi UDT, do eksploatacji.

Naruszone zostały postanowienia kontraktu na dostawę kotłów oraz normy i przepisy RWPG w zakresie montażu, rozruchu i eksploatacji kotłów, 

na co Zespół Specjalistów Radzieckich zwracał uwagę w pismach interwencyjnych i wpisach do dziennika budowy.

Protokółu odbioru i przekazania bloku do eksploatacji nie sporządzono.

Eksploatacja bloku w omówionym wyżej stanie technicznym była potencjalną przyczyną pożaru w dniu 21.02.1980r.

Zniszczeniu uległy wszystkie rozdzielnie oraz cała gospo­darka kablowa kotłowni bloku nr 1.

W miejscach występowania wysokich temperatur, w tym na styku bloków nr 1 i 2 w osiach B-C-D-E pod poziomom +12,00m widocznemu zniszczeniu 

uległy dźwigary główne, słupy i belki konstrukcji nośnej.

Należy zasadnie przypuszczać, że na całym obszarze zasięgu pożaru nośność wszystkich elementów konstrukcji pionowej i poziomej jest niższa 

od obciążeń dopuszczalnych dla dwóch płatwi (zmiana wytrzymałości stali i złącz).

Należy również zasadnie przypuszczać, że niezgodna z normami eksploatacja kotła, a następnie gwałtowne obniżanie ciśnienia i temperatury 

w czasie awarii - spowodowały jego uszkodzenie.

 

1.2. Blok nr 2

Roboty rozruchowe bloku prowadzono przy stanie techniczny i w warunkach podobnych, jak to miało miejsce na bloku nr 1.

 

1.3. Blok nr 3

Prowadzony jest montaż konstrukcji nośnej kotłowni w na­wie D-F oraz części parowo-wodnej kotła ciąg II-gi.

Roboty budowlano-montażowe opóźnione są co najmniej o 2 miesiące w stosunku do harmonogramu budowy i o 3 miesiące w stosunku do ustaleń NPSG.

 

1.4. Blok nr 4

Prowadzony jest montaż konstrukcji nośnej kotła.

Roboty budowlano-montażowe opóźnione są co najmniej o 3 miesiące w stosunku do harmonogramu dyrektywnego budowy

 i o 4 mie­siące w stosunku do ustaleń NPSG.

 

1.5. Blok nr 5

Rozpoczęto montaż konstrukcji nośnej kotłowni.

 

1.6. Blok nr 6

Wykonane są jedynie fundamenty pod kocioł.

 

 

2.      Realizacja inwestycji, według sprawozdań GUS za IV kwartał 1979r.

 

 

Ogółem z tego budowa elektrowni w tym: 3 bloki

Nakłady na 1979r. w tys. zł

Plan

Wykonanie

ogółem

 

w tym rob. bud.-mont.

ogółem

 

%

 

w tym rob.

bud.-mont.

%

Ogółem z tego:

4 361 000

2 109 000

4 040 900

92

2 046 835

91

budowa elektrowni w tym:

3 692 800

1 830 000

3 894 101

105

950 241

100

3 bloki

3 100 200

1 300 500

 

3 107 284

 

100

560 193

 

118

 

budowa stacji 110/15 kV

6 000

5 900

5 518

92

5 500

92

budowa stacji 220 kV

172 500

132 200

100 229

2 250

58 779

58

budowa stacji 400 kV

197 200

61 300

18 474

94

10 087

55

budownictwo mieszkaniowe

91 900

80 200

23 569

26

22 228

27

 

Pomimo przekroczenia planu nakładów na budowę elektrowni nie przekazano do eksploatacji żadnego z planowanych 3-ch blo­ków.

 

W sprawozdaniach GUS za IV kwartał 1979r. podano niepraw­dziwe dane o przekazaniu do eksploatacji:

l/ bloku nr 1 o wartości 3 401 700 tys. zł. w dniu 31.12.1979.,

2/ stacji 220kV o wartości 142 600 tys. zł. w dniu 21.12.1979r.,

3/ budynków mieszkalnych: nr 9 w Staszowie i nr nr 35 i 36 w Połańcu o wartości 29 349 tys. zł. w dniu 31.12.1979r. 

/Jednocześnie zawarto umowy na wykonanie robót budowlano-montażowych w tych budynkach w 1980r./

 

  3.      Stan maszyn i urządzeń niezagospodarowanych

 

Na placach składowych znajdują się maszyny i urządzenia 4-ch bloków, w tym 4-ch kotłów - ok.1100 pakietów, 

z czego: 81 pakietów z automatyką i aparaturą kontrolno-pomiarową, 268 pakietów armatury z napędem elektrycznym, 

184 pakiety armatury bez napędu elektrycznego.

Część elementów kotłów, automatyki, aparatury kontrolno-pomiarowej i armatury została uszkodzona na skutek niewłaściwego wyładunku i składowania.

Nowe, nieuszkodzone elementy konstrukcji kotłów i armatury wywożone były z placów przed montażowych jako złom na przetop.

Pomimo, że Dostawca Radziecki dostarczył 200% armatury do kotłów nr 1-7, a ponadto części zamienne do montażu, 

na kotłach nr 1-3 montowana była armatura przeznaczona dla kotłów nr 5 i 6.

Na naruszenie norm i postanowień kontraktu w tym zakresie Zespół Specjalistów Radzieckich zwracał uwagę 

w pismach interwencyjnych i wpisach do dziennika budowy od 1978r. Interwencje te nie odnosiły żadnego skutku.

W sprawozdaniach GUS za IV kwartał 1979r. podano nieprawdziwe dane o stanie maszyn i urządzeń niezagospodarowanych, 

a mianowicie wykazano ich wartość ogółom 51 065 tys zł, w tym z importu O 745 tys. zł. - w rzeczywistości 

wartości te wynosiły odpowiednio 2 603 050 tys. zł. i 364 310 tys. zł.

4.      Realność zrealizowania ustaleń NPSG na 1980r.

 

Przy aktualnym etanie zaawansowania robót budowlano-montażowych nie jest możliwe uzyskanie efektów założonych w NPCG na 1980r. 

w zakresie przekazania do eksploatacji bloków nr 5 i 6.

Dla zabezpieczenia przekazania do eksploatacji bloków nr 1-4 należałoby:

1/ Rozwiązać problemy techniczno-organizacyjno przyśpieszenia montażu konstrukcji nośnej i 2-ch obrotowych podgrzewaczy powietrza 

w osiach D-E-F II-go ciągu kotła. Przy obecnie przyjętym systemie montażu dźwig szynowy BR-1000 ustawiony w osiach II-go ciągu, 

blokowany jest przez blisko 2 miesiące i nie jest wykorzystywany do montażu następnego bloku.

2/ Wprowadzić potokowy system montażu konstrukcji nośnej bloków eliminując dotychczasowe sztuczne bariery kończenia montażu 

na osiach rozgraniczających bloki.

3/ Zapewnić należyte wykorzystanie potencjału wykonawczego. Zatrudnienie na 2-ej zmianie, przy sprzyjających warunkach 

atmosferycznych wynosi obecnie zaledwie 25% w stosunku do zmia­ny 1-ej. W wolne soboty i niedziele budowa stoi.

4/ Zapewnić zgodny z potrzebami spływ materiałów, a w szczególności produkcji konstrukcji, rur do montażu rurociągów i kruszywa do betonu.

 

  5.      Realizacja kontroli w toku jej przeprowadzania

 

W toku kontroli Zespół Górnictwa i Energetyki NIK wydał następujące zalecenia:

l/ W dniu 11.02.1980r. - maksymalnego przyśpieszenia robót budowlano-montażowych i instalacyjnych warunkujących bezpieczeństwo ludzi 

oraz maszyn i urządzeń na bloku nr 1, w tym ochrony ogniowej tuneli i pomieszczeń kablowych.

2/ W dniu 11.02.1980r. - wstrzymania załadunku złomu i wybrania nowych /nieuszkodzonych/ elementów kotłów.

3/ W dniu 12.02.1980r. - przeniesienia z placów składowych do bu­dynków o wolnych powierzchniach magazynowych maszyn i urządzeń 

z automatyką i aparaturą kontrolno-pomiarową; - wybudowania prowizorycznych wiat ze stalowych elementów kontenerów po kot­łach, 

kierowanych dotychczas na złom i przeniesienia do nich z placów składowych armatury z napędem elektrycznym.

4/ W dniu 19.02.1980r. - pilnego rozważenia zasadności dalszej eksploatacji bloku nr 1 w stanie technicznym grożącym 

niebez­pieczeństwem poważnej awarii

- niezwłocznego podjęcia działań zapewniających usunięcie istniejących zagrożeń, wynikających z niezakończenia robót budowlano-montażowych;

- przeprowadzenia ponownie ruchu próbnego z zachowaniem obowiązujący przepisów i ustalonych wymagań.

5/ W dniu 21.02.1980 r. w godzinach przedpołudniowych - niezwło­cznego usunięcia przyczyn zalewania wodą

 czynnych rozdzielni oraz kanałów kablowych bloku nr l i skutecznego ich zabezpieczenia.

6/ W dniu 27.02.1980r. - wykonania ekspertyzy stanu stalowej konstrukcji nośnej kotłowni bloku nr l.

 

Żadne z wymienionych zaleceń nie zostało wykonano.

O ustaleniach kontroli i wydanych zaleceniach NIK, był informowany na bieżąco Minister Energetyki i Energii Atomowej.

Jak wspomniano wcześniej, prowadzenie eksploatacji bloku nr l w stanie technicznym grożącym niebezpieczeństwem poważnej awarii, 

doprowadziło do powstania w dniu 21.02.1980r. pożaru bloku i znacznego zniszczenia jego wyposażenia.

Pełna informacja o wynikach kontroli zostania sporządzona po zakończeniu, w kwietniu 1980r.

 

Warszawa, dnia 17.03.1980r.

Dyrektor Zespołu Górnictwa i Energetyki

Informację opracowali:

Mgr inż. J. Bukowski

inż. E. Madziar