Powiedzieli o Akcji Katolickiej

Ojciec Święty Jan Paweł II

Czyż można wyobrazić sobie lepszą okazję do realizowania tej misji ewangelizacyjnej, jak włączenie się w Akcję Katolicką, czy w którąś z działających w parafii grup apostolskich?

Nowa ewangelizacja musi uczynić jednym ze swych istotnych elementów głoszenie społecznej nauki Kościoła, ponieważ ukazuje jego bezpośrednie konsekwencje dla życia społeczeństwa i czyni codzienną walkę o sprawiedliwość elementem świadectwa o Chrystusie Zbawicielu. Jest to szczególnie ważne w krajach, które jak Polska, odeszły od komunizmu i muszą podjąć olbrzymi wysiłek moralnej, gospodarczej i politycznej odbudowy. Kościół ma tutaj do spełnienia rolę niezmiernie doniosłą.

Kościół nie przestaje być znakiem sprzeciwu, tak jak jego Założyciel.

Nie tylko w czasach dyktatury ateistycznej, ale także dzisiaj nauczanie i obecność Kościoła w życiu społecznym budzi sprzeciw pewnych środowisk. Wierny swej misji musi on jednak podjąć to wielkie zadanie służebnej obecności w świecie, obecności, która jest ewangelizacją. Jest to jego prawo i zarazem podstawowy obowiązek.

W dzisiejszych czasach fundamentalnego znaczenia nabiera posługa Kościoła wobec kultury. Pamiętamy o roli Kościoła na tym polu, kiedy to naszą polską kulturę chciano za wszelką cenę pozbawić tych korzeni, z których wyrosła, tzn. korzeni chrześcijańskich?

Dzisiaj także, kultura znalazła się w stanie kryzysu i zachwiania w sferze najbardziej podstawowych wartości. Spór o polską kulturę trwa w dalszym ciągu, a nawet pod wieloma względami się nasilił. Dlatego nie może zabraknąć zdecydowanego głosu Kościoła i jego wysiłku ewangelizacyjnego w tej dziedzinie.

Sferą, która dzisiaj w Polsce wymaga wielkiego wysiłku ewangelizacyjnego jest życie społeczno-gospodarcze.

Kościół w Polsce również dzisiaj nie przestaje być rzecznikiem sprawiedliwości i solidarności społecznej oraz obrońcą tych, których dotykają rozmaite formy niesprawiedliwości.

Bardziej niż w przeszłości, musimy dzisiaj się uczyć pomagać sobie nawzajem.

Kategorią, która płaci szczególnie wysoka cenę za dokonujące się reformy, są bezrobotni. Wraz ze swymi bliskimi znajdują się oni nieraz w sytuacjach dramatycznych.

Zadanie ewangelizacji Kościół wypełnia również w odniesieniu do wspólnoty politycznej. Kościół jawi się tu nie jako konkurent czy partner gry politycznej, lecz jako stróż porządku moralnego, jako sumienie krytyczne.

Zadanie to Kościół w Polsce wypełniał od zarania dziejów naszej Ojczyzny. Wydaje się, że pewne kręgi, które jeszcze do niedawna tę rolę Kościoła akceptowały, zajmują wobec niej postawę krytyczną lub wręcz negatywną, chcąc zmusić Kościół do milczenia. Kościół jednak milczeć nie może.

W ostatnich dziesięcioleciach, w okresie zniewolenia totalitarnego, Kościół w szczególny sposób pełnił funkcję rzecznika i obrońcy suwerenności Narodu, bronił jego praw. A jak jest dzisiaj, w dobie odzyskania wolności? Czy rzeczywiście działalność Kościoła w Polsce należy zamknąć w obrębie murów świątynnych?

Jan Paweł II do Biskupów Polskich, 15 stycznia 1993r

Episkopat Polski


Akcja Katolicka - nową formą apostolstwa świeckich (z listu Episkopatu Polski 7 maja 1996 r.)

W czasie ostatniej wizyty zwanej Ad limina Apostolorum, biskupów polskich w Rzymie, Ojciec Święty pozytywnie ocenił pracę Kościoła w Polsce. Mówił: "Ze szczególnym zadowoleniem powitałem, Waszą Drodzy Bracia, decyzję dotyczącą ponownego powołania do życia Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży".

Jednakże na duszpasterskiej mapie Polski zauważył Papież brak sprawdzonej w innych krajach ponadpokoleniowej formy apostolstwa świeckich, którą zlecił wprowadzić. Jest nią "Akcja Katolicka, która kiedyś w Polsce była tak żywa i przyniosła tyle wspaniałych owoców. Trzeba więc, aby na nowo odżyła. Bez niej bowiem infrastruktura zrzeszeń katolickich w Polsce byłaby niepełna" - mówił 12 stycznia 1993 r. Jan Paweł II. A więc, bez Akcji Katolickiej Kościołowi w Polsce czegoś brakuje.

Czym jest Akcja Katolicka, na którą oczekuje Ojciec Święty i Kościół?

Dokumenty Soboru Watykańskiego II określają ją jako "współpracę świeckich w apostolstwie hierarchicznym" (DA, 20). Chodzi tu o szczególnie ścisłą jedność działania świeckich oraz kapłanów i biskupów, która wypływała z natury Kościoła. Trzeba jednak wyraźnie stwierdzić, że apostolat Akcji Katolickiej zawsze pozostaje domeną świeckich. Zarówno bowiem biskupi, jak i świeccy mają obowiązek wspólnie wsłuchiwać się w to "co mówi Duch do Kościołów" (Ap 2, 7).

Jednym z elementów istotnych dla Akcji Katolickiej jest jej inspiracja duchowo-religijna i moralna.

"Żyjemy w świecie, w którym powab zaangażowania w sprawy doczesne jest bardzo silny i nęcący, ale tylko ludzie o rzetelnej, głębokiej formacji moralnej, duchowej i intelektualnej zdolni będą dokonywać koniecznych reform i przemian tak bardzo potrzebnych dzisiejszym czasom i ludziom" (Paweł VI).

Akcja Katolicka nie jest powołana, aby stać się partią polityczną. Chociaż katolicy jako obywatele mają prawo i obowiązek łączyć się w różnych stowarzyszeniach politycznych, to cel Akcji Katolickiej jest celem Kościoła, gdyż "Świeccy starają się w łączności z biskupem i z kapłanami, służyć wiernie i aktywnie rozwojowi całej chrześcijańskiej wspólnoty i ożywianiu duchem, wszystkich dziedzin życia" (Jan Paweł II, Christofideles laici, 31).

Akcja Katolicka nie zastrzega sobie monopolu apostolstwa świeckich i nie ma zamiaru kierować innymi stowarzyszeniami czy ruchami katolickimi, z którymi powinna współpracować.

Podstawą teologiczną i motywem do działania katolików w świecie jest przyjęty Chrzest, Bierzmowanie i Eucharystia - sakramenty życia chrześcijańskiego, które wyposażają ochrzczonego w mandat odpowiedzialności za wiarę i nakładają obowiązek jej głoszenia oraz obrony.

Chociaż chrześcijanin nie potrzebuje dodatkowego upoważnienia, aby mógł wiarę głosić, to jednak włączenie się w Akcję Katolicką stwarza kolejną okazję do odkrycia wspólnej odpowiedzialności za Kościół i pomoże w przełamaniu anonimowości wiary poprzez włączenie się w zorganizowany apostolat. Chodzi tu niejako o odważne otwarcie drzwi i wyjście z Wieczernika Kościoła w świat, aby wspólnie, zgodnie ze znaną metodą Akcji Katolickiej:

1) przyjrzeć się sytuacji życiowej,
2) przemyśleć i ocenić tę sytuację w świetle wartości i zasad Ewangelii,
3) działać, promując czyny z wiary.

Abp Władysław Ziółek - Arcybiskup Łódzki

Słowo Arcybiskupa Łódzkiego o Akcji Katolickiej w Łódzkiej Archidiecezji

W przemówieniu wygłoszonym 12 stycznia 1993 r. do biskupów polskich przybyłych do Rzymu z wizytą ad limina Apostolorum Ojciec Święty Jan Paweł II wypowiedział się na temat najważniejszych spraw Kościoła w Polsce. Mówiąc z uznaniem o stowarzyszeniach i ruchach katolickich Ojciec Święty stwierdził, że ,,wśród nich szczególne miejsce zajmuje Akcja Katolicka, która kiedyś w Polsce była tak żywa i przyniosła tyle wspaniałych owoców. Trzeba więc, aby na nowo odżyła".

Słowa Papieża na temat Akcji Katolickiej biskupi przyjęli jako wyjątkowo pilny postulat do zrealizowania. Trwające kilka lat przygotowania ukończono w maju 1996 r., gdy Episkopat Polski uchwalił statut Akcji Katolickiej. Czytamy w nim, że ,,Akcja Katolicka jest stowarzyszeniem katolików świeckich, którzy w zorganizowanej formie bardziej bezpośrednio współpracują z hierarchią kościelną w realizowaniu ogólnego celu apostolskiego Kościoła" (Wstęp).

Rozwijając swoją działalność na poziomie krajowym, diecezjalnym i parafialnym Akcja Katolicka osiąga swój główny cel, którym jest: pogłębienie formacji chrześcijańskiej i organizowanie bezpośredniej współpracy katolików świeckich z hierarchią kościelną w prowadzeniu apostolskiej misji Kościoła (art. 9). Patronem Akcji Katolickiej w Polsce jest św. Wojciech, świętem patronalnym zaś - Niedziela Chrystusa Króla Wszechświata (art. 8).

Wysoce skuteczna działalność Akcji Katolickiej w Polsce przed II wojną światową jeszcze dziś, mimo czasowego oddalenia, budzi głęboki podziw. Była ona wtedy szkołą zdrowej aktywności chrześcijańskiej, mobilizowała członków do ofiarnego zaangażowania na rzecz Kościoła, Ojczyzny i ludzi potrzebujących pomocy. Obecnie zatem następuje w Polsce odradzanie Akcji Katolickiej, której w czasach komunistycznych odebrano brutalnie prawo do istnienia. Realizując to wielkie dzieło Kościoła w Polsce, możemy obecnie czerpać z jego dawnych wzorców i sprawdzonych doświadczeń.

Pragnę dziś poinformować Synów i Córki Kościoła łódzkiego, że 16 października 1996 r. podjąłem kroki zmierzające do formalnego ustanowienia Akcji Katolickiej w Archidiecezji Łódzkiej. Powołany przeze mnie tego dnia zespół wraz z asystentem archidiecezjalnym rozpoczął już pracę nad tworzeniem struktur Akcji Katolickiej na poziomie diecezjalnym i parafialnym.

Dzięki cennej inicjatywie Tygodnika ,,Niedziela" (z 6 października br.), w rękach jego czytelników znalazł się pełny tekst Statutu Akcji Katolickiej w Polsce. Zachęcam wszystkich do jego wnikliwej lektury. Rozszerzy to z pewnością naszą dotychczasową wiedzę o Akcji Katolickiej i przekona do aktywnego w niej udziału.

Powstająca Akcja Katolicka jest dla nas wszystkich znakiem czasu i wyzwaniem chwili. Stanowi też historyczną szansę dla ewangelizacji, która zapewnia jednostce i społeczeństwu religijne i moralne odrodzenie. Szczególne nadzieje na przyszłość rodzi fakt, że Akcja Katolicka jest zorganizowanym apostolatem ludzi świeckich. Zapewni to działalności polskiego laikatu niespotykaną dotąd skuteczność i przyczyni się do zaktywizowania całego społeczeństwa, które przez ponad 40 lat poddawane było działaniom zmierzającym do jego ubiernienia.

Dziś zwracam się do wszystkich duszpasterzy i wiernych świeckich, aby zechcieli ofiarować swoją pracę, gorliwość i wolę współdziałania na rzecz odradzającej się Akcji Katolickiej. Szczegółowych informacji na ten temat udzielą swoim parafianom ich duszpasterze.

Jestem przekonany, że dzieło budowania Akcji Katolickiej w nowych uwarunkowaniach spotka się z życzliwą reakcją wszystkich Archidiecezjan. Będzie też dla szerokich kręgów katolików twórczą inspiracją w ich codziennym zatroskaniu o dobro wspólne Kościoła i Narodu.

Na nowe zadania i nowy trud wszystkim z serca błogosławię.

+ Władysław Ziółek
Arcybiskup Łódzki
Łódź, 21 października 1996 r.

Mirosław Ciepłucha (były Prezes DIAK Arch. Łódzkiej - wystąpienie programowe)


Lęk przed Akcją Katolicką to lęk przed Jezusem Chrystusem i Jego prawdziwym Kościołem.

Akcję Katolicką należy rozumieć jako powołanie i misję ludzi świeckich w łączności z hierarchią; przyjąć, że świeccy i duchowni to jeden Kościół; że, wiara świeckich jest pełna w Kościele, a nie tylko namiastką.

Akcja Katolicka to:

- urząd Kościelny wiernych świeckich, należący do fundamentalnej struktury Kościoła

- misja głoszenia Zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa

- chrystianizacja każdej dziedziny życia

- wspólny front apostolskiego działania Kościoła

- budowa Kościoła - nie przez zewnętrzną ludzką działalność typu świeckiego, ale przez środki nadprzyrodzone: słowo, sakrament i posługę miłości

- widzieć, oceniać, działać - w duchu Ewangelii

- odrodzenie życia według zasad katolickich w rodzinie i społeczeństwie

- kształtowanie życia według zasad wiary

- wzrastanie i umacnianie wspólnoty chrześcijańskiej

- pogłębienie wiedzy o Jezusie Chrystusie, aby nastąpił świadomy wybór Jezusa Chrystusa jako Pana życia chrześcijanina

- apostolstwo indywidualne (KPK - apostolstwo powinno przybrać formę Akcji Katolickiej)

- odpowiedź na trendy sekularyzacji, wypierające wartości chrześcijańskie z życia społeczeństwa

- szkoła życia społecznego

Zadania:

- formacja intelektualna, duchowa, apostolska, kulturalna, społeczna

- realizacja apostolskiego celu Kościoła w zakresie ewangelizacji, uświęcania się, formacji sumienia według wzoru sumienia chrześcijańskiego

- dążenie każdego chrześcijanina do świętości

- rozświetlać życie codziennego według Ewangelii Jezusa: rodzinne, społeczne, zawodowe, polityczne, ekonomiczne, kulturalne

- głosić Jezusa (ewangelizacja) w małżeństwie, rodzinie i społeczeństwie (różne instytucje, np. szkoła) biorąc wzór ze Świętej Rodziny; ?Małżeństwo i rodzina stanowią pierwszą płaszczyznę społecznego zaangażowania katolików świeckich? - JP II

- wdrażanie życie Ewangelią w życie codzienne

- współodpowiedzialność świeckich z hierarchią za wyznawaną wiarę, a podawaną przez Urząd Nauczycielski Kościoła

- świadectwo jedności w wierze z duchowieństwem, biskupami i papieżem

- przywrócić świadomość suwerenności duchowej i moralnej Kościoła

-współpraca świeckich i duchownych

- świeccy przyjmują odpowiedzialność za prowadzenie działalności duszpasterskiej

- podejmować wspólne (świeccy i duchowni) działanie, aby budować, rozwijać i podkreślać wspólnotę Kościoła

- angażować świeckich w organizowanie życia codziennego, społecznego i kościelnego - niweczyć bierność

- prowadzić działalność pod zwierzchnictwem hierarchii, czuwającej nad czystością doktryny katolickiej

- wdrażać i uczyć katolików świeckich pracy w zespołach ludzkich, wspólnotach

- ?ożywienie umiłowania modlitwy, kontemplacji, życia liturgicznego i sakramentalnego, działalność na rzecz wzrostu powołań do chrześcijańskiego małżeństwa, do sakramentalnego kapłaństwa i do życia konsekrowanego, gotowość uczestnictwa w przedsięwzięciach i działaniach Kościoła zarówno na szczeblu lokalnym, krajowym jak i międzynarodowym; zaangażowanie w dziedzinie katechezy i pedagogiczne umiejętności w wychowaniu chrześcijan; pobudzenie do chrześcijańskiej obecności w różnych środowiskach społecznych i udział w organizowaniu i animacji dziel charytatywnych, kulturalnych, duchowych, ducha wyrzeczenia i powrót do ewangelicznego ubóstwa jako źródła wspaniałomyślnej miłości wszystkich ludzi; nawrócenie na drogę chrześcijańskiego życia lub powrót do wspólnoty ochrzczonych, którzy niegdyś odeszli? (Christifideles laici, 34),

Formy pracy Akcji Katolickiej (Statut)

Pogłębianie nauki katolickiej.

Szerzenie Kultu Bożego.

Oświata.

Opieka.

Wychowanie.

Mass media ? środki masowego przekazu

Krzewienie kultury chrześcijańskiej.

Działalność gospodarczo - ekologiczna.

Ojciec Święty Jan Paweł II powiedział, między innymi, o Akcji Katolickiej i jej członkach:

?Dlatego ja jako Namiestnik Chrystusa, ściskając w duchu rękę każdemu z ... zapisanych członków, mówię: Odwagi, bądź silny i wielkoduszny. Liczę na ciebie! Przynoś zaszczyt Chrystusowi, Kościołowi i papieżowi.?

?Przede wszystkim miejcie poszanowanie prawd wiary; na drugim miejscu starajcie się o świętość; wreszcie szerzcie coraz bardziej radość przyjaźni.?

?Akcja Katolicka potrzebuje dziś ofiarnych ludzi umiejących działać zdecydowanie i radośnie dla Królestwa Bożego.?

?... dawanie ofiarnego świadectwa wiary i życia chrześcijańskiego w swoim środowisku... . Nie zapominajcie nigdy, że jesteście członkami ... Akcji Katolickiej.?

?Aby Akcja Katolicka mogła podjąć i odegrać właściwą sobie rolę w ewangelizacyjnej misji Kościoła, powinna spełnić następujące warunki:

Dawanie pierwszeństwa powszechnemu powołaniu do świętości. Jest to bowiem podstawowy warunek owocności jej działania.

Pełne przylgnięcie do prawdy wiary katolickiej w jej integralności, które wyraża się w tym, że przyjęcie i przepowiadanie chrześcijańskiej prawdy odbywa się zgodnie z jej autentyczną interpretacją przez Nauczycielski Urząd Kościoła.

Dawanie świadectwa stałej i płynącej z przekonania komunii z papieżem jako widzialnym centrum jedności powszechnego Kościoła z biskupem jako widocznym źródłem i fundamentem jedności Kościoła partykularnego.

Współpraca z wszystkimi różnorodnymi zrzeszeniami ludzi świeckich działających w Kościele.

Obrona godności osoby ludzkiej i praw rodziny aż nienaruszalności prawa do życia od jego poczęcia aż do naturalnej śmierci.?

?Patriotycznym i stałym zadaniem Akcji Katolickiej jest głoszenie Dobrej Nowiny o Chrystusie ukrzyżowanym i zmartwychwstałym. Od tego zależy odnowa i zbawienie świata.?

?Aby jednak Akcja Katolicka mogła sprostać temu zadaniu, powinna pozostać wierna swojemu charyzmatowi, którym jest bezpośrednia współpraca z pasterzami pod tchnieniem Ducha Świętego.?

?Akcja Katolicka powinna się stawać autentyczną szkołą ewangelizacji, ugruntowaną na słuchaniu słowa Bożego i katechizacji, wtedy stanie się zdolna do ewangelizowania tych, którzy oddalili się od wiary i praktyki życia chrześcijańskiego. To wszystko powinno się dokonywać głównie na płaszczyźnie parafii.?

?W ten sposób postępując, Akcja Katolicka będzie się stawać coraz bardziej czytelnym i widzialnym znakiem oraz zwierciadłem ukazującym wszystkim ludziom prawdziwą twarz Kościoła jako tajemnicy, komunii i misji.?

A Biskupi polscy powiedzieli o Akcji Katolickiej: ?Podstawą teologiczna i motywem do działania katolików świeckich jest przyjęty Chrzest, Bierzmowanie i Eucharystia ? sakramenty życia chrześcijańskiego, które wyposażają ochrzczonego w mandat odpowiedzialności za wiarę i nakładają obowiązek jej głoszenia oraz obrony.?

?Chodzi ... o odważne otwarcie drzwi i wyjście z Wieczernika Kościoła w świat, aby wspólnie, zgodnie ze znaną metodą Akcji Katolickiej:

przyjrzeć się sytuacji życiowej,

przemyśleć i ocenić tę sytuację w świetle wartości i zasad Ewangelii,

działać, promując czyny z wiary.?

- ?Akcja Katolicka nie jest powołana, aby stać się partią polityczną.?

- Akcja Katolicka nie zastrzega sobie monopolu apostolstwa świeckich i nie ma zamiaru kierować innymi stowarzyszeniami czy ruchami katolickimi, z którymi powinna współpracować.?

- ?Kościół temu jedynie pragnie służyć, aby każdy człowiek mógł odnaleźć Chrystusa, aby Chrystus mógł z każdym iść przez życie? (Veritatis splendor, 7),

- ?kształtowanie dojrzałych wspólnot kościelnych, w których wiara ujawni się i urzeczywistni w całym swoim pierwotnym znaczeniu jako przylgnięcie do osoby Chrystusa i do Jego Ewangelii, jako spotkanie i sakramentalna komunia z Chrystusem, jako życie w duchu miłości i służby? (por. Christifideles laici, 34),

?Wszystko to wskazuje niewątpliwie na fakt, że Duch Święty sam przygotowuje dla Akcji Katolickiej przestrzeń ewangelizacyjną i zachęca nas wszystkich byśmy Mu się dali w nią wciągnąć? (Ks. M. Duda, Akcja Katolicka, s 81).

Akcja Katolicka poprzez nas ma przywrócić świadomość suwerenności duchowej i moralnej Kościoła.

Znajdując miejsce w swoim życiu dla Jezusa, znajdziesz czas dla Jezusa w Kościele i Akcji Katolickiej.

Mirosław Ciepłucha

były Prezes Zarządu DIAK Archidiecezji Łódzkiej
Parafia Dobrego Pasterza w Łodzi, 15 listopada 1998r